Radio Archief

 
2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017

DE MIDDENWEG

Koans studeren bij Jiun Hogen
Uitzenddatum: Zondag 3-2-2008 22.30 – 23.00 NPO Radio 5
bekijk podcast
Podcasts

Jiun HogenEen inleiding op de serie over koans die op 13 februari van start gaat, met Jiun Roshi.

Agnes Sommer schrijft er het volgende over in de Boswijzer van februari:


Janwillem van de Wetering beschrijft in zijn boek Zuivere Leegte de koanstudie zo: ''Een koan is een dharma-vraag. Dharma is de boeddhistische leer. De koan behelst een principe van die leer, maar wordt als een onlogisch schijnend raadsel, een soms zotte anekdote doorgegeven. De discipel ontmoet, dagelijks en liefst voor zonsopgang, zijn leraar, die hij met roshi aanspreekt. Roshi betekent 'oude man'. De unsui (..) strekt zich driemaal uit op de tatami (stromat) en knielt daarna voor de op kussens tronende roshi. Hij vertelt de roshi met welke koan hij bezig is (alsof de roshi dat niet wist) en bedenkt een antwoord. Het antwoord is verkeerd en de roshi rinkelt met een bel. De unsui strekt zich drie keer uit, buigt en verlaat de zazenkamer.''

Niet een bezigheid om vrolijk van te worden, zo lijkt het. Maar dat is de bedoeling natuurlijk ook niet. De bedoeling is het bewerkstelligen van inzicht, zegt zenmeester Jiun Roshi van Zencentrum Noorderpoort. En dan niet het soort inzicht dat je met verstandig redeneren bereikt, maar in een moment van verlichting of kensho. Er bestaan natuurlijk standaard formuleringen om te omschrijven wat dat dan precies is, maar die laten we even voor wat ze zijn. Taal schiet hier toch altijd tekort. Dat moment valt natuurlijk niet te voorzien of te plannen; het is een kwestie van toeval. Maar de koanstudie maakt je 'toevalsrijp'. Garanties zijn echter niet te geven.

Waarom en hoe koans nu precies leiden tot het gewenste doel is het onderwerp van een nieuwe serie die op 3 februari op de radio van start gaat. In de introductie vertelt Jiun Roshi wat er gebeurt in de zazenkamer en wat haar rol daarin is. In de volgende weken gaat ze aan de hand van telkens een koan in op vragen als: hoe werkt het? Zit er een verborgen boodschap in? Wanneer heb je een koan begrepen? Hoe schakel je je verstand uit? Wat gebeurt er dan? En: hoe voorkom je dat je er gek van wordt?




Presentatie: Marlous Lazal
Samenstelling: Agnes Sommer