Radio Archief

 
2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017

DE MIDDENWEG

Tien jaar Bön Garuda
Uitzenddatum: Zondag 17-5-2009 22:30 - 23:00 NPO Radio 5
bekijk podcast
Podcasts

Tenzin Wangyal RinpocheHet tienjarige jubileum van de Nederlandse Bön sangha Bön Garuda is de aanleiding om een hele Middenweg te wijden aan deze, in de woorden van de Dalai Lama, vijfde school van het Tibetaans Boeddhisme.

Vaak wordt Bön gekarakteriseerd als de oorspronkelijke religie van Tibet met een geschiedenis die terug gaat tot ver voor de tijd van de Boeddha, tot zo’n 30.000 jaar geleden toen de stichter van Bön, Shenrab Miwo leefde in het mythische land Tazig. Hetgeen betekent dat Bön ontstaan zou zijn in de steentijd, in de tijd dat de eerste rotsschilderingen gemaakt werden wat door vele prehistorici gezien werd als de eerste uitingen van menselijke creativiteit en het begin van de menselijke beschaving.

Zonder twijfel is Bön de oudste spirituele traditie van Tibet maar helaas weten we van Bön voor de zevende eeuw weinig meer dan een aantal namen, spreuken en feiten als dat Bön priesters begrafenisrituelen uitvoerden aan de hoven van de Tibetaanse koningen.

De laatste duizend jaar is de geschiedenis van Bön nauw vervlochten met die van het Tibetaans Boeddhisme. Soms als tegenpolen met de daarbij horende vervolgingen en soms in symbiose hebben beiden elkaar diepgaand beinvloed. Zo delen zij een monastiek systeem, vele rituelen, geschriften georganiseerd in canons en leringen zoals Dzogchen, het onderricht van de grote perfectie. Maar toch heeft Bön als een georganiseerde religie zijn eigenheid weten te behouden.

De Chinese bezetting van Tibet heeft Bön nog harder getroffen dan het Tibetaans Boeddhisme. Slechts een klein aantal Bön -monniken wisten te ontsnappen naar India en het opbouwen van een nieuwe geloofsgemeenschap in de diaspora ging uiterst moeizaam. Ook kwam de belangstelling voor Bön in het westen pas laat op gang. Deels was dit te wijten aan onbekendheid maar ook de beschrijvingen van vroeg 20ste eeuwse westerse reizigers en fantasten die Bön plaatsten in de hoek van de occulte en magische primitiviteit waren bepaald niet behulpzaam.

Toch sijpelde Bön in de voetstappen van de Tibetaanse diaspora langzaam door naar het westen waar het zich bijna onopgemerkt in de laatste decennia een vaste plaats verworven heeft in de wereld van de Westerse Boeddhisten. Maar wat heeft Bön, die ’religie van de mensen met de zwarte haren’ zoals de eminente Bön monnik en geleerde Samten Karmay het uitdrukte ons te bieden ? Fred Gales praat met Bön Garuda-oprichter Jan Dinkelaar.

Op de foto: Tenzin Wangyal Rinpoche, een van de eerste lama’s die het Bön-Dzogchen onderricht naar het Westen heeft gebracht

Samenstelling: Fred Gales
Presentatie:Ton Maas