TV actueel

 

Zij die zien in het donker

Op zoek naar de laatste blinde sjamanen in Japan
Uitzenddatum: Zondag 28-9-2014 14:00 - 14:30 NPO 2
Herhaling: Zaterdag 4-10-2014 10:00 - 10:30 NPO 2

tv_zij_die_zien_01.jpg Filmmaker Madelon Hooykaas bespeurt onder westerlingen een toenemende interesse in het sjamanisme. Zelf is zij sinds enige tijd ook een praktiserende sjamaan. Ze reist af naar Japan om enkele blinde vrouwelijke sjamanen te bezoeken en krijgt uiteindelijk toestemming om een sessie met deze vrouwen te filmen.

Eén van de betekenissen van het woord sjamaan is ‘zij die zien in het donker.’ In Japan worden zij itako’s genoemd. Het raadplegen van een itako is diep geworteld in de Japanse cultuur. Een sjamaan is er voor levensvragen, het helen van lichaam en geest en voor het communiceren met overledenen.

Zij die zien in het donkerTraditioneel waren het vooral blinde mensen die deze roeping als levensmissie oppakten. Blindheid betekende in arme rurale gemeenschappen weinig toekomstperspectief. Sjamanisme was voor blinde mensen een van de weinige mogelijkheden om toch een belangrijke maatschappelijke rol te spelen. In de provincie Aomori in het Noordoosten van Japan bezoekt Madelon de enige twee oude blinde vrouwelijke sjamanen die nog praktiseren.

Zij die zien in het donkerDe Japanners geloven dat de zielen van de overleden naar de berg Osore gaan, letterlijk ‘de berg van de angst’. Deze gedoofde vulkaan in de noordelijkste punt van het centrale eiland Honshu is omgeven door kokende bronnen van zwavel en modder. Van oudsher hebben de itako’s een vaste ruimte in de boeddhistische tempel Bodai-ji op de berg Osore.

De film toont unieke beelden van sessies en gesprekken met deze sjamanen. De interviews geven de achtergrond weer waarom deze vrouwen sjamaan zijn geworden. De film maakt ook duidelijk waarom juist op de berg Osore een monument is opgericht voor de overledenen van de tsunami in 2011, en laat zien dat er nog steeds behoefte is een sjamaan te raadplegen.

Regie: Madelon Hooykaas