Boeddhistische Omroep Stichting

Boeddha in de bajes
Dhamma brothersDe celdeur valt achter je dicht. Daar zit je dan in je eentje: makkelijk is het niet. Gelukkig zijn er in iedere Nederlandse gevangenis geestelijk verzorgers. Sinds 2004 kunnen gedetineerden ook een beroep doen op boeddhistische hulpverlening. Er kan gepraat worden met een geestelijk verzorger, maar er kan ook worden gemediteerd.

In de vierdelige serie Boeddha in de bajes die de BOS deze maand op de radio uitzendt interviewt radiomaker Peter Meijwes boeddhistisch geestelijk verzorger Jacco van de Velden, en drie ex-gedetineerden. Kan boeddhisme ook in de gevangenis leidraad voor leven en handelen zijn?
Uitzendingen Hemelsbreed, zaterdag, 15u, radio 5
Deel 1 op 4 februari
Deel 2 op 11 februari
Deel 3 op 18 februari
Deel 4 op 25 februari

Redacteur Mark de Jonge vroeg maker Peter Meijwes wat meer te vertellen:

Hoe gaat de boeddhistisch geestelijk verzorger te werk?

Meijwes: ‘In de gevangenissen in Nederland zijn er verschillende geestelijke verzorgers. Dominees, hindoeïstische pandits, priesters, islamitische geestelijk verzorgers en sinds enkele jaren ook boeddhistische geestelijk verzorgers. Gedetineerden kunnen briefjes invullen waarop ze aangeven of ze bijvoorbeeld een tandarts, huisarts, of geestelijk verzorger willen zien. De geestelijk verzorger krijgt dat briefje en begint met een algemeen gesprek. Daarnaast zijn de geestelijk verzorgers soms bij algemene activiteiten zoals sport of filmavonden. Daar komt hij in gesprek met gedetineerden en volgt er soms een afspraak.’

Wat was de aanleiding om de serie te maken?
‘Er zit een interessant spanningsveld tussen enerzijds de boeddhistische waarden en normen en anderzijds de misdaad, waar vaak een bepaalde waarde of norm ontbreekt. Maar verzorger Jacco vertelt dat de boeddhistische normen en waarden er niet zijn om mee naar het verleden te kijken. Ze zijn bedoeld om je morele pad uit te zetten. Als je wil dat iets goed of beter gaat in de toekomst, dan kun je daar nu iets aan gaan doen. Maar wat wil je veranderen aan jezelf, zodat het in de toekomst beter gaat?’

In de eerste aflevering vertelt Jacco over zijn persoonlijke ervaringen in zijn werk. Soms is het zwaar, en soms ontroerend, zoals toen hij in aanraking kwam met boeddhistische illegalen: Chinese en Mongoolse vluchtelingen, met wie hij geen woord kon spreken. Hij gaf ze dvd’s met beelden van boeddhistische kloosters, en ze hadden een ruimte in de gevangenis een beetje omgebouwd tot een chinees boeddhistische tempel. Meijwes: ‘hij had geen idee wat hij ze gaf, maar hij merkte dat ze diep onder de indruk waren, en heel dankbaar.’

Denk je dat de gedetineerden echt baat hebben bij boeddhistische hulpverlening?

‘Ze reageren heel verschillend op de hulp, afhankelijk van hun eigen situatie. Eén ex-gedetineerde zei dat het hem alleen in de gevangenis heeft geholpen, maar dat er na zijn vrijlating zo veel obstakels op zijn pad kwamen, dat hij geen tijd en energie meer kon vinden om met het boeddhisme bezig te zijn.

Ik heb ook een ex-TBS’er gesproken die er juist heel veel baat bij heeft, omdat het hem inzicht geeft in zijn dagelijks handelen. Hij kampt nog steeds met veel spanningen, maar door middel van boeddhistisch denken en technieken kan hij er mee omgaan. Je ziet dat iemand hier het boeddhisme echt gebruikt als leidraad voor zijn leven en handelen’.

Zie ook www.gevangenisboeddhist.nl