Vraag 32: Hoe kan ik een standpunt innemen met een werkelijk leeggemaakte geest ?
Op 16 april stond met 43 procent van de stemmen één vraag op de eerste plaats van de cybermonnik-poll:

Hoe kan ik een standpunt innemen met een werkelijk leeggemaakte geest ?
 
Het antwoord van de cybermonnik van deze maand, Maurice Knegtel:

Wat kunnen we ons nu concreet voorstellen bij een lege geest? Is dit een geest die is vacuümgetrokken? Is dit een verdoofde geest? Is hij een duffe geest? Of een afgestompte geest? Is hij een geest waarin niets meer omgaat? Een geest zonder gedachten? Het lijkt me onwaarschijnlijk dat zo'n geest het doel is van boeddhistische meditatie. Het boeddhisme beoogt geen afstompen. Het beoogt ontwaken, wakker zijn, aanwezig zijn, met alle kwaliteiten die we daartoe tot onze beschikking hebben, ook ons denken.
 
Voor een deel ligt de oorzaak van de onduidelijkheid over wat we kunnen verstaan onder een lege geest in de vertaling van het Sanskriet begrip sunyata. Dit kernbegrip uit het Grote Voertuig boeddhisme gaat terug op de Sanskriet wortel ‘su', dat ‘zwellen' betekent. Het abstract naamwoord sunyata betekent dan letterlijk: ‘betrekking hebbend op het gezwollene'. Sunyata wordt vaak vertaald met ‘leegheid', in de zin dat alle dingen ‘leeg' zijn van een eigen bestaan. Ze bestaan niet op zichzelf; ze zijn voor hun bestaan totaal afhankelijk van al het andere dat bestaat. Er zit derhalve niets in dat duurzaam of wezenlijk is, geen essentie, geen substantie. Toch kunnen we sunyata beter vertalen met ‘openheid'. We kunnen niet bepalen wat de dingen zijn. We kunnen ze benoemen, aanduiden, maar we kunnen er niet de vinger opleggen.'A rose is a rose is a rose.' De dingen zijn onbepaald, open.
 
Een lege geest is dus feitelijk een onbepaalde geest. Ten eerste weten we niet wat onze geest is. Ten tweede kunnen we het begin en het einde van onze geest niet bepalen. Waar begint onze geest precies en waar houdt hij op? Hoe ver reikt onze geest eigenlijk? Kunnen we de geboorte van onze geest bepalen? Kunnen we de dood van onze geest bepalen? Ten derde is alles wat in onze geest verschijnt, precies zoals het is, maar wat is het? Het boeddhisme zegt: ‘Het is zo', in het Sanskriet tathata, ‘zoheid', maar wat is het dan precies? Dat weten we niet, het is zo: onkenbaar, ongrijpbaar, onverwoordbaar, niet te bepalen, open, zo.
 
Een lege geest is een open geest, een geest die niets uitsluit, maar alles omvat en naast elkaar laat bestaan. Sluit een open geest standpunten uit? Geenszins. Maar een open geest wordt niet door een standpunt beperkt. In een open geest verschijnt de situatie precies zoals ze is en in een open geest verschijnt wat ik vind van de situatie en wat ik ermee wil. Uit het spanningsveld dat tussen beide bestaat, ontspruit op onbegrijpelijke wijze een handeling. In een gesloten geest is er voor de situatie zoals ze is geen plaats. Er zijn uitsluitend mijn wil en mijn weten. En mijn wil en mijn weten zijn wet. Mijn wereld is gesloten als een grafzerk.
 
Een open geest is een vrije geest en met vrije geesten hebben we moeite. Ze doen namelijk niet wat we verwachten dat ze doen. En ze zijn inconsequent. De ene keer nemen ze vol overgave een standpunt in, dat ze een andere keer weer even gemakkelijk loslaten. Een open geest is een geest die nergens verblijft. Hij is intiem met de situatie, hij is intiem met de persoon waarin hij is geïncarneerd en zijn handelen is onvoorspelbaar, onbepaald, open. Is het willekeur dat de open geest drijft? Nee, het is een afgestemd zijn. De open geest wordt bezield door alle krachten die in een situatie spelen, inclusief de kracht van het ik en diens staan voor zijn zaak. Wat uit deze fusion van krachten als handeling naar voren komt is onvoorspelbaar, maar altijd afgestemd op de situatie als een geheel. De ene keer verdedigt de open geest met verve zijn standpunt. Een andere keer gaat hij in zijn handelen recht tegen zijn eigen standpunt in. Een derde keer neemt hij een totaal ander standpunt in. Een open geest volgt geen dogma's. Vreemd genoeg blijft de open geest trouw aan zichzelf, integer, waarachtig, al is het volstrekt onduidelijk wat dit zelf nu eigenlijk is.

Forum > Cybermonnik

Geest Datum: 24-4-2011 Auteur: Nakhon Quote Het lijkt mij van belang om eerst naar de vraag te kijken voordat we deze proberen te beantwoorden. Wat is de geest? Wat is een leeggemaakte geest? Wat is een standpunt? Wat is een standpunt innemen? Als we niet weten wat de geest is, kunnen we ook niet weten wat een bepaalde of onbepaalde geest is. Als we niet weten wat een marsmannetje is, kunnen we ook niet weten of een marsmannetje een bloedsomloop heeft of niet. Mij lijkt het dat de geest bewustzijn is. Vaak wordt geest ook vertaald, zeg maar geinterpreteerd als denken, of andersom, dan wordt denken vertaald als de geest. Het lichaamsgebonden lagere denken is vooral een activiteit op basis van opgeslagen kennis en het associ?ren van die opgeslagen kennis. Dat is het denken wat ook een computer doet. Een computer heeft echter geen geest. Een computer zou theoretisch ook een standpunt in kunnen nemen als deze daarvoor geprogrammeerd oftewel boeddhistisch gesproken, geconditioneerd is. Een lege computer echter kan niets en dus ook geen standpunt innemen. Het denken dat met bewustzijn wordt geinspireerd is een ander denken. Dat is een hoger denken. Dat is een aan het lichaam gebonden denken dat plaats vindt in de ziel van de mens en wordt geinspireerd door de geest van de mens. De geest van de mens is daarom het bewustzijn van de mens. Kan deze geest leeg zijn? Waarschijnlijk niet. Maar het is moelijk omdat met volle zekerheid te zeggen. Eigenlijk kunnen we er van uit gaan dat de geest nooit leeg kan zijn. Dat lijkt wel zo, als we slapen, of bewusteloos zijn, maar dat is dan alleen maar dat deel van de geest dat niet meer beleefbaar is met wat aan het fysieke lichaam gebonden is. Het lijkt er op dat de mens dan alleen maar geest is maar zich daar dan niet meer fysiek bewust van kan zijn, omdat de zintuigen en het aan het lichaam gebonden denken niet meer functioneren. Een lege geest bestaat dus waarschijnlijk niet. Wat wel bestaat, dat is een geest die vrij is van lichaamsgebonden denken, het computerdenken. Dat is een geest welke het denken voorbij is en bij de bron van de gedachten gekomen is. Dat is dus een geest die geen mediator meer nodig heeft en in een toestand van directe ervaring gekomen is, ervaring van de wereld van de oorsprong van de gedachten, van dat wat zich aan ons als levende idee, als gedachtevorm manifesteert. Een dergelijke wereld kent de doorsnee subjectieve mens niet omdat deze denkt dat al zijn gedachten producties zijn van zijn fysiek brein. Dat dat niet zo is kun je al zien aan de stelling van Pythagoras. De wetmatigheid, de gedachte, het levende idee van de stelling van Pythagoras is voor iedereen gelijk, ongeacht man of vrouw of uit welke cultuur of religie dan ook. Als je je dat bewust bent weet je dat het hogere denken is als een oog dat ieder levend idee in de wereld zou kunnen zien Een geest welke leeg is van geconditioneerd denken, voorbij is aan dat denken, in de directe ervaring van de oorsprong van de gedachtenwereld is gekomen, geestelijk schouwt, die ziet waar hij zijn aandacht op richt en ziet dat op een directe wijze. Als een dergelijke geest dan de aandacht op zijn zelf richt dan ziet de geest waar dat zelf staat dan ziet de geest het standpunt van het zelf in relatie tot het Karma, want ook het Karma kan worden gekend door een geest die vrij is van het geconditioneerde denken, en dan weet die geest ook wat te doen en hoe te handelen. Dat is geen standpunt innemen, dat is in de kennis en ervaring van waarheid leven.